I have been learning greek for quite some years now and have always wanted to go on a summer school where you can take an intensive language class, however most such classes last for a month or two which can be hard to combine with work or other plans. Luckily I got to know about the greek language course in Ikaria through some people in my greek class in Norway. Some of them had been to Ikaria many times and were praising the place and the teaching method. I decided to go on a two weeks course and as you can imagine I had really high expectations.I was not disappointed – it is the best language class I have ever been to. The teachers are very good, the classes are small, and the teaching method is excellent. It is a good mix between grammar, vocabulary, listening excercice and language games in order to get us to practice our new words. If you want to practice your speaking skills, I highly recommend you take this course. Personally I really like the funny games we play in order to remember the words. I cannot remember having laughed till I cried at any other greek class I have been to.Living at the centre gives you lots and lots of opportunity to practice your greek, both in class as well as before and after. And the course is so much more than the classes. Nearly every day there is an additional programme which means you will get the chance to learn how to cook greek food, learn about an interesting topic, learn greek songs, watch movies, and go hiking to mention a few. Another good thing about living at the centre is that you really get to know the other students. Spending so much time with other greek and grammar enthusiasts was a joy!As you probably have understood I had two wonderful weeks and my expectations were more than met. I will definitely go back to Ikaria in the future, and hope to see some of you there.

Kaja Ebbing

ή …….
τι άλλο άπο τα μαθήματα του Μιχάλη θα μπορούσε να φέρει μαζί έναν δημόσιο υπάλληλο άπο την Ελβετία, μία αμερικανίδα μεσίτρια ακινήτων, μία ρουμάνα δασκάλα, έναν αφγανό μετανάστη, μία ελληνίδα εθελόντρια σε αναζήτηση δουλειάς, μία 8μιση μηνών έγκυο διευθύντρια ΜΚΟ, έναν φωτογράφο, μία καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου, μία καθηγήτρια γυμνασίου, έναν συμπαθητικό και ελαφρά μεθυσμένο 70χρονο Πόντιο με καλή σχέση με τον απόστολο Παύλο κτλ, κτλ…;

Είναι σχεδόν αδύνατο να κάνω μία πιστή περίληψη αυτών των διακοπών. Οταν πρωτοέφτασα σε μία απολύτως άδεια Θεσσαλονίκη, παραμονή του Δεκαπενταύγουστου 2011, περίμενα να περάσω τις επόμενες δύο εβδομάδες πολύ ήσυχα, με επισκέψεις στα μουσεία, πολύ διάβασμα, κάποιο θεατρικό έργο που και που, προσπάθειες να αποκρυπτογραφήσω τα ακατανόητα Ελληνικά των εφημερίδων και τίποτε παραπάνω. Αλλά ήρθαν όλα πολύ διαφορετικά άπο αυτό που περίμενα… χάρη στους πολλούς ανθρώπους που είχα την ευκαιρία να γνώρισω.

Τα μουσεία μετατράπηκαν σε βόλτες για μπάνιο, η ησυχία σε βραδιές μέχρι αργά στην ταβέρνα, το διάβασμα σε περίπατους στην πόλη με φίλους, οι εφημερίδες σε συνεντεύξεις με τους ίδιους τους πρωταγωνιστές των ειδήσεων… Και απόλαυσα την κάθε στιγμή, βέβαια με πολύ κέρδος ταυτόχρονα για τα Ελληνικά μου.

Στο μάθημα είδαμε κείμενα και βίντεο με πολύ επίκαιρο περιεχόμενο, για παράδειγμα:
• ο θάνατος του 14 χρόνου παιδιού στην Αθήνα,
• η στάση της Ελλάδας απέναντι στα Σκόπια και η ιστορία των σχέσεων μεταξύ των δύο χορών,
• η συμμετοχή κάποιων Ελλήνων εθελοντών στρατιωτών στον πόλεμο στην πρωήν Γιουγκοσλαβία,
• η κατάσταση των μεταναστών στην Ελλάδα
• η κερδοσκοπία των μεσιτών στο κέντρο της Αθήνας

Μερικά άπο αυτά τα θέματα είχαμε την ευκαιρία να τα συζητήσουμε και με ανθρώπους άμεσα; εμπλεκόμενους/συνδεδεμένους με αυτά: πχ μιλήσαμε με έναν μετανάστη άπο τοω Αφγανιστάν για τις περιπέτειές του στην Ελλάδα. Ηταν ένας 30χρόνος με μια εντυπωσιακή ιστορία πίσω του.

Εκανα και ένα πρότζεκτ για την τρέχουσα μεταρρύθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα και μίλησα με μία πανεπιστημιακό.

Αυτό είναι κάτα τη γνώμη μου ένα άπο τα πολλά θέτικα των μαθήματων του Μηχάλη: ότι ξαφνικά έχεις επαφή με πολύ διαφορετικούς ανθρώπους οι οποίοι είναι πρόθυμοι να μιλήσουν μαζί σου, να σου εξηγήσουν την χώρα τους έτσι όπως την καταλαβαίνουν οι ίδιοι.

Πήγαμε και μαζί σε ένα πολύ ενδιαφέρον μουσείο για την εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης.

Η ιδέα του να κάνουμε μια ανταλλαγή γλώσσας, ένα λεγόμενο τάνδεμ, λιτούργησε καταπληκτικά για μένα. Συνάντησα την κοπέλα πολλές φορές και κάναμε εξάσκηση και στις δύο γλώσσες.

Συνολικά, εγώ νομίζω ότι έχω πετύχει τον στόχο μου με το μάθημα στη Θεσσαλονίκη. Τώρα που θυμάμαι όλα τα πράγματα που έκανα, έμαθα, κατάλαβα σε μόνο δύο εβδομάδες, το βρίσκω απίστευτο και θεωρούμαι πολύ τυχερή που το έζησα αυτό. Πάλι μια αξέχαστη εμπειρία στο μάθημα του Μιχάλη…

Για τον καθηγητή, τι να σας πω; Πολύ εύκολο, αφού μάς δίδαξε αυτός ο ίδιος τι να πούμε: «Χειροκροτάμε με ενθουσιασμό!» Και δικαιολογημένα, βέβαια! Για μένα ήταν πολύ διαφωτιστικός ένας διάλογος στο μάθημα και νομίζω είναι το κλειδί για να καταλαβαίνει κανείς σε τι βασίζεται η επιτυχία των μαθημάτων του.
«Μιχάλη, τι θα΄κανες αν κέρδιζες στο λόττο;»
«Το ίδιο.»

Θα’πρεπε να αναφερθώ και στην εκδρόμη στη Βεργίνα που είδαμε τον τάφο του Φιλίππου Β’, στο μάθημα μαγειρικής στο σπίτι της Παυλίνας και του Νεκτάριου, στο καλοκαιρινό κινηματογράφο στο μπαλκόνι της Ελένης, στο περπάτημα στη Θεσσαλονίκη με μία συμπαθητική ντόπια οδηγό, την Όλη, στο φαγητό σε διάφορες ταβέρνες της Θεσσαλονίκης, πάντα με καλή και ποικίλη παρέα, και … και … στο τελευταίο μπάνιο και στην τελευταία ομαδική φωτογραφία μπροστά από την Καμπίνα Αναμνήσεις…..

Dorothea Draser, Βουκουρέστι, Σεπτέμβριο 2011
dorothea_thessaloniki.pdf

Laura Weikel

I had studied the language two hours a week for only 8 months before I arrived in Greece and I wasn’t really able to speak or understand properly. Now at the end of the course I can communicate much better with the Greeks and also my comprehension has improved a lot.

I was one of the students with less vocabulary and grammar and that is why I could learn so much during my stay here. The course was supposed to last for 40 hours, but actually our teacher spent much more time with us, thus we could practice also in the evenings and during the weekend. We all got along well and that is why we often spent our leisure time together. I liked how the course was organised, with a good mixture of grammar, exercises, listening comprehension and conversation also with Greek people, who were invited to come and talk to us. And if we had any problem or question, we could really feel free to ask.

I also liked Thessaloniki. I walked many hours to get an impression of the city, to visit churches and go to the museums. As the course took place in August, we also went to the beaches outside the city, because in the centre it is forbidden to swim.

Monica

Έχω καλύψει συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία σε διάφορα μέρη του κόσμου εκτός της Ελλάδας, όπως στην Αργεντινή, την Ιταλία, τη Βολιβία και το Μεξικό. Ειδικά στο Μεξικό, οι αστυνομικοί όπως γνωρίζουν πολλοί, θεωρούνται άγριοι, ανεκπαίδευτοι  και διεφθαρμένοι.  Όμως αυτό που έζησα και κατέγραψα τόσο εγώ όσο και οι συνεργάτες μου χθες Τετάρτη 29/6 στο Σύνταγμα, ξεπερνάει σε αγριότητα κάθε όριο. Η Ελληνική αστυνομία παίρνει δίκαια και με διαφορά το βραβείο βαρβαρότητας. Μιας βαρβαρότητας που καμία σχέση δεν είχε με καταστολή αλλά ήταν ένα συνεχές φλερτ με τον θάνατο.

Από θαύμα δεν θρηνήσαμε νεκρούς. Και ο κ. Παπουτσής θα πρέπει να ανάψει λαμπάδα στον Θεό που πιστεύει, καθώς μόνο στην καλή του τύχη θα πρέπει να αποδοθεί το γεγονός ότι δεν απολογείται σήμερα για θύματα.

Το σχέδιο εκκένωσης της πλατείας Συντάγματος τις δύο τελευταίες μέρες, ήταν ένα “γιουρούσι” όπως εύστοχα παρατήρησε ο Αϊμάν, Ισπανός δημοσιογράφος που εργάζεται για το Al Jazeera. Ένα γιουρούσι, εναντίον όλων και όποιον πάρει ο χάρος. “Μα καλά τι αστυνομία είναι αυτή που έχετε;” με ρώτησε αγανακτισμένος. “Είστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τουλάχιστον ακόμα”  μου είπε με νόημα χαμογελώντας.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Περίπου στη 13.30 υπάρχει πολύς κόσμος συγκεντρωμένος μπροστά από την Βουλή. Δεν είναι κουκουλοφόροι. Δεν πετάνε πέτρες. Είναι γέροι, νέοι, γυναίκες, άντρες, φοιτήτριες και φοιτητές, εργαζόμενοι, άνεργοι που φωνάζουν συνθήματα, ρίχνουν την γνωστή μούντζα προς το κοινοβούλιο, και οι πιο θερμόαιμοι μπροστά – μπροστά άντε να εκτοξεύουν καμιά βρισιά εναντίον των αστυνομικών και να κουνάνε τα κιγκλιδώματα που έχουν στηθεί μπροστά στον Άγνωστο Στρατιώτη. Τίποτα το σημαντικό δηλαδή που να δικαιολογεί αυτό που θα ακολουθήσει. Ξαφνικά από παντού, από δεξιά, από αριστερά και από το κέντρο, αρχίζει μια γενική επίθεση των αστυνομικών δυνάμεων που απωθούν τους διαδηλωτές προς τα σκαλιά της πλατείας Συντάγματος.  Φανταστείτε δηλαδή χιλιάδες ανθρώπους να τρέχουν αλλόφρονες  προς ένα στενό άνοιγμα το πλάτος του οποίου δεν ξεπερνά τα δέκα μέτρα. Από πίσω τους τα ΜΑΤ, ρίχνουν μέσα στο πλήθος χειροβομβίδες κρότου λάμψης και δακρυγόνα, προκαλώντας πανικό. Άνθρωποι καίγονται από τις φλόγες, πνίγονται από τα δακρυγόνα δεν βλέπουν μπροστά τους και αρχίζουν να ποδοπατούν ο ένας τον άλλον και να κουτρουβαλούν στα σκαλιά. Υπάρχουν άνθρωποι λιπόθυμοι, άλλοι ποδοπατημένοι μέσ’ τα αίματα. Παρόλα αυτά οι αστυνομικοί δεν αποχωρούν. Χτυπάνε με τα γκλομπς όποιον βρουν μπροστά τους, ανθρώπους δηλαδή που τρέχουν να σωθούν πατώντας ο ένας πάνω στον  άλλον.

Η συνέχεια είναι γνωστή. Πέρα από την δράση των προβοκατόρων η οποία έχει καταγραφεί σε βίντεο και φωτογραφίες που βγήκαν και θα συνεχίσουν να βγαίνουν τις επόμενες μέρες, πέρα από τους μπαχαλάκηδες την δράση των οποίων απεχθάνομαι και διαφωνώ κάθετα, η πέτρα είναι πλέον εύκολο να φύγει από το χέρι οποιουδήποτε, που τον χτύπησαν, τον ψέκασαν, και είναι άνεργος, άστεγος – ναι, υπάρχουν πλέον νεοάστεγοι – και κάθε μέρα γίνεται φτωχότερος χωρίς να βλέπει διέξοδο από πουθενά.

Δεν σας κρύβω ότι φοβήθηκα βλέποντας μια άνευ προηγουμένου αγριότητα να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μου. Ένιωσα τον ίδιο φόβο που έχω νιώσει σε ζόρικες περιοχές του πλανήτη. Ένιωσα τον φόβο του θανάτου. Καθώς νόμιζα πως ήταν η ιδέα μου και πως είχα ξεσυνηθίσει να δουλεύω στην Ελλάδα – έχω να δουλέψω στη χώρα μου από το έτος 2000- ρώτησα παλιούς μου συναδέλφους αν είχαν ξαναζήσει κάτι τέτοιο εδώ. Μου απάντησαν πως δεν είχαν ξαναζήσει κάτι παρόμοιο.

Θα ήθελα λοιπόν ένας λογικός άνθρωπος από το υπουργείο “Προστασίας του Πολίτη” (το βάζω σε εισαγωγικά γιατί πλέον ο τίτλος του μου θυμίζει το Υπουργείο Αγάπης του Όργουελ στο 1984) να μου απαντήσει στις εξής ερωτήσεις:

1. Ποιος έδωσε την εντολή για την γενική επίθεση στις 13.30 και γιατί; Ποιανού ιδέα ήταν να διατάξει τις αστυνομικές δυνάμεις να κυνηγήσουν ένα πανικόβλητο πλήθος που ποδοπατιέται στα σκαλιά  πετώντας κρότου – λάμψης και δακρυγόνα χτυπώντας αδιακρίτως, παίζοντας κορώνα γράμματα την πιθανότητα, κάποιος ανάμεσα στους χιλιάδες, να αφήσει την τελευταία του πνοή στην πλατεία.
2. Για ποιο λόγο οι αστυνομικοί δεν σεβάστηκαν το ιατρείο της πλατείας Συντάγματος; Επαγγελματίες γιατροί πνευμονολόγοι και άλλοι, όλοι εθελοντές, φρόντιζαν  τραυματίες καθ’ όλη την διάρκεια των συγκρούσεων. Δεν ήταν “κουκουλοφόροι”, γιατροί ήταν. Φώναζαν στους αστυνομικούς “εδώ είναι ιατρείο” αλλά καμία σημασία δεν έδιναν εκείνοι. Αφιονισμένοι, τους έριχναν δακρυγόνα και τους χτυπούσαν.  Όπως μας είπε ένας γιατρός “Αυτά δεν γίνονται ούτε στον πόλεμο. Ακόμα και στον πόλεμο υπάρχει ανακωχή για να μαζέψεις και να φροντίσεις τους τραυματίες.” Τα μάζεψαν άρον – άρον οι άνθρωποι και έστησαν το ιατρείο κάτω στο μετρό αλλά ούτε και αυτό γλίτωσε από τις ρίψεις χημικών.
3. Για ποιο λόγο χτυπήθηκαν δάσκαλοι στην Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος; Και αυτοί κουκουλοφόροι; Δεν νομίζω. Τα ΜΑΤ αφού πέταξαν δακρυγόνα στην είσοδο του κτιρίου στην οδό Ξενοφώντος 15, άρχισαν να τους πετούν πέτρες (!) και να ανοίγουν κεφάλια με την ανάποδη του γκλομπ, σύμφωνα με μαρτυρίες των ίδιων.   Τρεις τραυματίες, ένας με σπασμένα πλευρά, ένας με ανοιγμένο κεφάλι και ένας με ελαφρά τραύματα στο  χέρι. Έλεγαν οι δάσκαλοι: “Όταν μια κοινωνία κακοποιεί τους δασκάλους της βρίσκεται στο κατώτερο σκαλοπάτι που μπορεί να φτάσει”
4. Με ποια λογική οι αστυνομικοί έριξαν χημικά και χτύπησαν ανθρώπους μέσα σε μανάβικα και σουβλατζίδικα στο Μοναστηράκι και στην Πλάκα, προκαλώντας τρόμο σε πελάτες και τουρίστες;
5. Και τέλος κάτι προσωπικό για τον κ. Παπουτσή: Γιατί με χτυπήσατε; Όχι εσείς δηλαδή, ένας από τους άνδρες της αστυνομίας σας. Επειδή όμως εγώ  δεν γνωρίζω τον “ανώνυμο” ΜΑΤατζή και γνωρίζω εσάς, θα ήθελα πραγματικά μια απάντηση. Η κατάσταση ήταν σχετικά ήρεμη εκείνη την ώρα και γω τραβούσα με την κάμερα μια διμοιρία των ΜΑΤ που ανέβαινε προς την Βουλή, όταν ένας ξέκοψε από την διμοιρία του, ήρθε προς το μέρος μου και στάθηκε μπροστά μου σε απόσταση αναπνοής. Σταμάτησα να τραβάω και κατέβασα την κάμερα. Με κοιτούσε μες στα μάτια. Του είπα τι θέλει και ως απάντηση εισέπραξα μια, για να θυμάμαι τη μέρα. Ο κόσμος άρχισε να φωνάζει: “Τον Αυγερόπουλο χτυπάς ρε”. Δεν αντέδρασα καθόλου και εκείνος απομακρύνθηκε. Αν είχα αντιδράσει ίσως να τα λέγαμε στο τμήμα όπου θα μου ζητάγατε συγνώμη για την… “παρεξήγηση”. Παρεπιπτόντως: Στην Οαχάκα, όταν με είχαν στριμώξει μαζί με τον κάμεραμάν μου οι Μεξικανοί αστυνομικοί,  που όπως είπαμε θεωρούνται άγριοι, ανεκπαίδευτοι και διεφθαρμένοι, τους φώναξα “Δημοσιογράφος” και δεν με πείραξαν. Στη χώρα μου τις έφαγα για πρώτη φορά.

Χθες, όλος ο κόσμος παρακολουθούσε την Ελλάδα καθώς το κοινοβούλιό της ψήφισε ένα διχαστικό πακέτο μέτρων λιτότητας το οποίο θα μπορούσε να έχει κρίσιμες επιπτώσεις στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Ισως προκαλεί έκπληξη που αυτή η μικρή άκρη της χερσονήσου των Βαλκανίων συγκεντρώνει τόση προσοχή. Σκεφτόμαστε συνήθως την Ελλάδα ως την πατρίδα του Πλάτωνα και του Περικλή, με την πραγματική της σημασία να βρίσκεται βαθιά στην αρχαιότητα. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που για να κατανοήσεις το μέλλον της Ευρώπης χρειάζεται να στραφείς μακριά από τις μεγάλες δυνάμεις στο κέντρο της ηπείρου και να κοιτάξεις προσεκτικά όσα συμβαίνουν στην Αθήνα. Τα τελευταία 200 χρόνια η Ελλάδα ήταν στην πρώτη γραμμή της εξέλιξης της Ευρώπης.

Στη δεκαετία του 1820, στη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία από την οθωμανική αυτοκρατορία, η Ελλάδα έγινε ένα πρώιμο σύμβολο δραπέτευσης από τη φυλακή της αυτοκρατορίας. Για τους φιλέλληνες, η παλιγγενεσία της αποτελούσε τον πιο ευγενή αγώνα. “Στο μεγάλο πρωινό του κόσμου”, έγραψε ο Σέλεϊ στο ποιημά του “Ελλάς”, “το μεγαλείο της Ελευθερίας τινάχθηκε και έλαμψε! ” Η νίκη θα σήμαινε τον θρίαμβο της ελευθερίας όχι μόνο επί των Τούρκων αλλά και επί όλων των δυναστών που κρατούσαν υπόδουλους τόσο πολλούς ευρωπαίους. Γερμανοί, Ιταλοί, Πολωνοί και Αμερικανοί έτρεξαν να πολεμήσουν υπό την γαλανόλευκη σημαία της Ελλάδας για χάρη της δημοκρατίας. Και μέσα σε μια δεκαετία, η χώρα κέρδισε την ελευθερία της.

Στη διάρκεια του 20ου αιώνα ο ριζοσπαστικός νέος συνδυασμός της συνταγματικής δημοκρατίας και του εθνικισμού που ενσάρκωσε η Ελλάδα εξαπλώθηκε στην ήπειρο και κορυφώθηκε στην “ειρήνη που τερμάτισε κάθε ειρήνη” στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν τρεις αυτοκρατορίες, η οθωμανική , εκείνη των Αψβούργων και η ρωσική, κατέρρευσαν και αντικαταστάθηκαν από έθνη-κράτη.
Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελλάδα άνοιξε και πάλι τον δρόμο για το μέλλον της Ευρώπης. Μόνο που τώρα ήταν η σκοτεινή πλευρά της δημοκρατίας που βγήκε στο προσκήνιο. Σε έναν κόσμο εθνικών κρατών, εθνοτικές μειονότητες όπως ο μουσουλμανικός πληθυσμός της Ελλάδας και οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Μικράς Ασίας ήταν μια συνταγή για διεθνή αστάθεια. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, έλληνες και τούρκοι ηγέτες αποφάσισαν να ανταλλάξουν τους μειονοτικούς πληθυσμούς τους, εκτοπίζοντας περί τα δύο εκατομμύρια χριστιανούς και μουσουλμάνους προς χάριν της εθνικής ομοιογένειας.

Η ελληνο – τουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών ήταν η μεγαλύτερη οργανωμένη μετακίνηση προσφύγων στην ιστορία μέχρι τότε και μοντέλο που οι ναζιστές και άλλοι θα το επικαλούνταν αργότερα για να εκτοπίσουν ανθρώπους στην ανατολική Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ινδία.

Είναι ειρωνικό, λοιπόν, που η Ελλάδα ήταν επίσης στην πρωτοπορία της αντίστασης στους ναζιστές. Τον χειμώνα του 1940-41, ήταν η πρώτη χώρα που αντεπιτέθηκε αποτελεσματικά κατά των δυνάμεων του Αξονα, ταπεινώνοντας τον Μουσολίνι στον ελληνο – ιταλικό πόλεμο ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη επευφημούσε την Ελλάδα. Και πολλοί χειροκρότησαν πάλι λίγους μήνες αργότερα όταν ένας νεαρός αριστερός αντιστασιακός ονόματι Μανώλης Γλέζος σκαρφάλωσε στην Ακρόπολη ένα βράδυ με έναν φίλο και κατέβασαν τη σημαία με την σβάστικα που οι Γερμανοί είχαν πρόσφατα υψώσει. Σχεδόν 70 χρόνια αργότερα, η ελληνική αστυνομία θα έριχνε δακρυγόνα στον κ. Γλέζο ο οποίος διαδήλωνε κατά του προγράμματος λιτότητας.
Αλλά στο τέλος, η Ελλάδα υπέκυψε στη γερμανική κατοχή. Η κυριαρχία των ναζιστών έφερε μαζί της την πολιτική κατάρρευση, την μεγάλη πείνα, και μετά την απελευθέρωση, την βύθιση της χώρας σε έναν εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στις κομμουνιστικές και τις αντικομμουνιστικές δυνάμεις.

Μόλις λίγα χρόνια μετά την ήττα του Χίτλερ, η Ελλάδα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της ιστορίας, ως μέτωπο του Ψυχρού Πολέμου. Το 1947, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν χρησιμοποίησε τον κλιμακούμενο εμφύλιο στην Ελλάδα για να πείσει το Κογκρέσο να στηρίξει το Δόγμα Τρούμαν και την ειρηνική δέσμευση αμερικανικών πόρων για τον αγώνα κατά του Κομμουνισμού και την ανοικοδόμηση της Ευρώπης. Ανυψωμένη ξαφνικά σε έναν διατλαντικό αγώνα, η Ελλάδα συμβόλιζε τώρα μια πολύ διαφορετική Ευρώπη – μία Ευρώπη που είχε αυτοκαταστραφεί, και που ο μόνος δρόμος εξόδου από την ανέχεια των μέσων της δεκαετίας του 1940 ήταν ως μικρότερος εταίρος της Ουάσινγκτον. Καθώς τα δολάρια άρχισαν να ρέουν, αμερικανοί σύμβουλοι έλεγαν στους έλληνες πολιτικούς τι να κάνουν και αμερικανικές βόμβες ναπάλμ έκαιγαν τα ελληνικά βουνά καθώς οι κομμουνιστές αντάρτες τρέπονταν σε φυγή.

Η πολιτική και οικονομική ένωση της Ευρώπης υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος στις αδυναμίες και την εξάρτηση της διχοτομημένης ηπείρου. Και εδώ η Ελλάδα έγινε σύμβολο μιας νέας φάσης στην ευρωπαϊκή ιστορία. Η πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας το 1974 δεν έφερε στη χώρα μόνο την πλήρη ένταξη σε αυτό που θα γινόταν η Ευρωπαϊκή Ενωση. Προανήγγηλε επίσης (μαζί με τη μετάβαση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στη δημοκρατία την ίδια εποχή) το παγκόσμιο κύμα εκδημοκρατισμού της δεκαετίας του 1980 και του ’90, πρώτα στη Νότια Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία και μετά στην Ανατολική Ευρώπη. Και έδωσε στην Ευρωπαϊκή Ενωση την όρεξη για διεύρυνση και τη φιλοδοξία να εξελιχθεί από ένα μικρό κλαμπ πλούσιων δυτικοευρωπαϊκών κρατών σε φωνή για ολόκληρη την προσφάτως εκδημοκρατισμένη ήπειρο, η οποία εξαπλώθηκε κατά πολύ στο νότο και την ανατολή.

Και τώρα, σήμερα, αφότου έσβησε η ευφορία της δεκαετίας του ’90 και μια νέα ταπεινοφροσύνη χαρακτηρίζει τους Ευρωπαίους, ο κλήρος πέφτει και πάλι στην Ελλάδα ως χώρας η οποία θα προκαλέσει τους μανδαρίνους της Ευρωπαϊκής Ενωσης και θα θέσει το ερώτημα: “ποιό θα είναι το μέλλον της ηπείρου;”.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση υποτίθεται ότι θα ένωνε μια κατακερματισμένη Ευρώπη, ότι θα ενίσχυε τις δημοκρατικές της δυνατότητες και ότι θα μεταμόρφωνε την ήπειρο σε μια ανταγωνιστική δύναμη στην παγκόσμια σκηνή. Είναι ίσως ταιριαστό που ένα από τα αρχαιότερα και πιο δημοκρατικά έθνη – κράτη της Ευρώπης βρίσκεται στην καινούργια εμπροσθοφυλακή, όσων θέτουν εν αμφιβόλω όλα αυτά τα επιτεύγματα. Γιατί είμαστε όλοι μικρές δυνάμεις τώρα, και για άλλη μια φορά η Ελλάδα πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αγώνα για το μέλλον.

*Άρθρο του Μαρκ Μαζάουερ στους New York Times. O Μ. Μαζάουερ είναι Βρετανός ιστορικός και συγγραφέας, καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ. Η μετάφραση του κειμένου έγινε από την εφημερίδα “Το Βήμα”.

Αυξάνονται οι πιέσεις από την τρόικα στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος με την εφαρμογή του να μπαίνει πλέον σε πρώτο πλάνο. Σύμφωνα μάλιστα με τον προεδρεύων της Ευρωζώνης Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, στην Ελλάδα αναμένεται να καταφθάσουν ειδικοί από την Ευρωζώνη για την παροχή τεχνογνωσίας στην υλοποίηση των δεσμεύσεων. Σε συνέντευξή του στο περιοδικό Focus που κυκλοφορεί, σήμερα, ο κ. Γιούνκερ σημειώνει ότι η «κυριαρχία των Ελλήνων θα περιοριστεί δραστικά», αν και επισημαίνει ότι «δεν πρέπει να προσβάλλουμε τους Έλληνες, αλλά να τους βοηθήσουμε». Την ίδια ώρα, στην έκθεση για την τέταρτη αξιολόγηση της τρόικας επισημαίνεται ότι η επιτυχία του Μεσοπρόθεσμου εξαρτάται από την αποφασιστική εφαρμογή του, ενώ ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, πιέζει για άμεση εφαρμογή των μέτρων, αρχής γενομένης από τις ιδιωτικοποιήσεις.

Την παράκαμψη των δημοσίων υπηρεσιών και τον συντονισμό των μεταρρυθμίσεων μέσω ειδικών, προερχόμενων από τον ιδιωτικό τομέα, προβλέπει το επικαιροποιημένο Μνημόνιο. Έλληνες project managers θα προσπαθήσουν να «τρέξουν» πιο γρήγορα οι αναγκαίες αλλαγές, παρακάμπτοντας τις αγκυλώσεις της γραφειοκρατίας. Την ίδια ώρα, όπως προανήγγειλε και ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, θα σταλούν τεχνοκράτες από διάφορες χώρες της Ευρωζώνης προκειμένου να επιτηρούν την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων σε καίριους τομείς, όπως η Υγεία και οι ΔΕΚΟ.

Στην συνέντευξη που παραχωρεί στο περιοδικό Focus, o πρόεδρος της Ευρωζώνης, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, σημειώνει επιπλέον ότι οι Έλληνες «δήλωσαν πρόθυμοι να δεχτούν εισαγωγή τεχνογνωσίας από την Ευρωζώνη». Υποστηρίζει ότι η Ελλάδα άντλησε επί χρόνια οφέλη από το ευρώ, ενώ «με δική της υπαιτιότητα κάποια πράγματα τέθηκαν εκτός ελέγχου». Σε ό,τι αφορά τις προωθούμενες αποκρατικοποιήσεις, επαναλαμβάνει ότι «απαιτείται, για παράδειγμα, μία λύση κατά το πρότυπο της γερμανικής ‘Τρόιχαντ’». Αναφέρει επίσης ότι και το ελληνικό φορολογικό σύστημα δεν λειτουργεί «σε πλήρη έκταση».

Σε ό,τι αφορά το πακέτο μέτρων με το οποίο συμφώνησε η Ελλάδα δηλώνει πεπεισμένος πως θα φέρει και τη λύση στο πρόβλημα της χώρας και συμπληρώνει ότι η χώρα χρειάζεται ενέσεις ανάπτυξης. «Προς τούτο πρέπει να συμβάλουν και επιχειρήσεις από άλλες χώρες της Ευρωζώνης» τονίζει. «Η ΕΕ θα πρέπει προσωρινά να παραιτηθεί από την υποχρέωση της Ελλάδας για συγχρηματοδότηση, θα πρέπει να δοθούν στη Ελλάδα τα μέσα για την οικονομική ανάπτυξη, χωρίς να απαιτείται η καταβολή του μεριδίου από την Αθήνα» καταλήγει.

Τρόικα: το χρέος θα παραμείνει υψηλό για αρκετά χρόνια

Εν τω μεταξύ, στην έκθεση για την τέταρτη αξιολόγηση από την τρόικα του ελληνικού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, υπογραμμίζεται ότι η επιτυχία του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος εξαρτάται από την αποφασιστική εφαρμογή του. Την ανάγκη επιτάχυνσης των ιδιωτικοποιήσεων και των δομικών μεταρρυθμίσεων, περισσότερης «τεχνικής βοήθειας» από την τρόικα αλλά και πολιτικής συναίνεσης υπογραμμίζει η Επιτροπή -επισημαίνοντας, ωστόσο, πως το χρέος θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα «για αρκετά χρόνια»

Στα συμπεράσματα της έκθεσής της, η Επιτροπή εισηγείται την εκταμίευση της 5ης δόσης των δανείων, η οποία και δόθηκε και παράλληλα τον καθορισμό βασικών παραμέτρων ενός νέου χρηματοδοτικού προγράμματος για την Ελλάδα. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ακόμη ότι τάσσεται κατά της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, επισημαίνοντας πως μια παρόμοια εξέλιξη θα προκαλούσε σοβαρές επιπτώσεις διάδοσης σε άλλες οικονομίες της ΕΕ. Επισημαίνεται ότι η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή του συνολικού προγράμματος που συμφωνήθηκε με την τρόικα θα διασφαλίσει την περαιτέρω πρόοδο με στόχο τη δημοσιονομική σταθεροποίηση, την οικονομική σταθερότητα και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

Ωστόσο, η έκθεση, σημειώνει ότι υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι σε ότι αφορά την εφαρμογή των μέτρων, οι οποίοι εάν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα, θα θέσουν εν αμφιβόλω την επιτυχία του προγράμματος για αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητα του χρέους. Επιπλέον, στην έκθεση αναφέρεται ότι οι αδυναμίες σε θεσμικό επίπεδο θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με ενισχυμένη τεχνική βοήθεια, καθώς αυτή είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του προγράμματος.

Στόχος του Μεσοπρόθεσμου είναι η μείωση του ελλείμματος στο 2,5% του ΑΕΠ το 2014 και περαιτέρω το 2015 και να υπάρξει πτωτική πορεία του δημοσίου χρέους, αναφέρει η Επιτροπή. Για την εκπλήρωση αυτών των στόχων η ελληνική κυβέρνηση έχει εντοπίσει μέτρα δημοσιονομικής σταθεροποίησης που ανέρχονται στο 10% του ΑΕΠ την περίοδο 2011-2014 και πάνω από 11% έως και το 2015, επισημαίνεται στην έκθεση.

Στην έκθεση υπογραμμίζεται ακόμη ότι έχουν συμφωνηθεί σημαντικά βήματα για την ενίσχυση και επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων ενώ τονίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων με τα πλουσιότερα χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων, που περιέχουν εγγεγραμμένες και μη εγγεγραμμένες επιχειρήσεις, παραχωρήσεις και βιώσιμη εμπορικά ακίνητη περιουσία (κτίρια και γη). Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι οι ιδιωτικοποιήσεις θα προωθήσουν την οικονομική δραστηριότητα και τις ξένες επενδύσεις. Η Επιτροπή αναφέρει ότι έχουν εντοπιστεί βασικά περιουσιακά στοιχεία προς ιδιωτικοποίηση και έχει συμφωνηθεί ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα.

Άμεση έναρξη των ιδιωτικοποιήσεων ζητά και ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, κάτι στο οποίο η Γερμανία επανέρχεται μετά την έγκριση της Πέμπτης δόσης του υφιστάμενου δανείου. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκαγνκ Σόιμπλε δήλωσε πως το επόμενο βήμα είναι η άμεση εφαρμογή των μέτρων που υιοθέτησε η Αθήνα. «Για παράδειγμα, οι ιδιωτικοποιήσεις πρέπει να αρχίσουν χωρίς καθυστέρηση» πρόσθεσε. Η έγκριση του νέου προγράμματος μπορεί να ολοκληρωθεί πριν την εκταμίευση της επόμενης δόσης του δανείου το φθινόπωρο, υπό την προϋπόθεση πως η εφαρμογή του προγράμματος στην Ελλάδα υλοποιηθεί όπως έχει προγραμματιστεί, υποστήριξε επιπλέον ο κ. Σόιμπλε.

Ευρωομόλογα με στόχο την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη προτείνουν πρώην αρχηγοί κρατών

Εν τω μεταξύ, ένα «New Deal», προκειμένου «να διασφαλιστεί η συνέχεια ύπαρξης της Ευρωζώνης και η οικονομική και κοινωνική συνοχή», ζητά μια ομάδα πρώην αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, σύμφωνα με πληροφορίες του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel. Η Ευρωζώνη θα μπορούσε κι αυτή, μέσω της έκδοσης ευρωομολόγων, να συγκεντρώσει χρήματα, «προκειμένου να χρηματοδοτήσει την οικονομική ανάκαμψη, αντί να επιβάλλει μέτρα λιτότητας», αναφέρει διακήρυξη την οποία υπογράφουν οι πρώην πρωθυπουργοί Γκι Φερχόφσταντ(Βέλγιο), Τζουλιάνο Αμάτο (Ιταλία), Μισέλ Ροκάρ(Γαλλία), καθώς και ο πρώην πορτογάλος πρόεδρος Ζόρζε Σαμπάγιο. Η πρωτοβουλία για τη διακήρυξη προήλθε από το πρόεδρο του Οικονομικού Πανεπιστημίου της Αθήνας Γιάννη Βαρουφάκη, καθώς και από τον Βρετανό πολιτικό του κόμματος των Εργατικών και καθηγητή Οικονομίας Στιούαρτ Χόλαντ.